Kwalifikacje pielęgniarek, położnych, które wykonują szczepienia ochronne

Zgodnie z art. 17 ust. 6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 947 z późn. zm.) obowiązkowe szczepienia ochronne przeprowadzają lekarze lub felczerzy, pielęgniarki, położne i higienistki szkolne. Wskazane osoby mogą przeprowadzać obowiązkowe szczepienia ochronne, jeżeli legitymują się jedną z kwalifikacji zawartych w §6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 roku w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1086 z późn. zm.), zmienionego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2015, poz. 1947), czyli:

1) odbyły w ramach doskonalenia zawodowego kurs lub szkolenie w zakresie szczepień ochronnych i uzyskały dokument potwierdzający ukończenie tego kursu lub szkolenia lub uzyskały specjalizację w dziedzinie, w przypadku której ramowy program kształcenia podyplomowego obejmował problematykę szczepień ochronnych na podstawie przepisów o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz przepisów o zawodach pielęgniarki i położnej,
lub

2) posiadają co najmniej 6-miesięczną praktykę w zakresie przeprowadzania szczepień ochronnych.

W przypadku braku powyższych kwalifikacji pielęgniarka, położna w ramach kształcenia podyplomowego może ukończyć kurs specjalistyczny w zakresie szczepień ochronnych. Kurs specjalistyczny jest to rodzaj kształcenia, który zgodnie z art. 72 ust. 1. ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1435, z późn. zm.) ma na celu uzyskanie przez pielęgniarkę lub położną wiedzy i umiejętności do wykonywania określonych czynności zawodowych przy udzielaniu świadczeń pielęgnacyjnych, zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych lub rehabilitacyjnych.

Kurs specjalistyczny Szczepienia ochronne dla pielęgniarek

Cel kształcenia - przygotowanie pielęgniarki do samodzielnego udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie szczepień ochronnych[1], postępowania w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP) oraz prowadzenia sprawozdawczości w zakresie szczepień ochronnych.

Czas trwania kształcenia - łączna liczba godzin przeznaczonych na realizację programu kursu specjalistycznego wynosi 80 godzin dydaktycznych: zajęcia teoretyczne – 35 godzin, zajęcia praktyczne – 45 godzin. Organizator kształcenia w porozumieniu z kierownikiem kursu, ma prawo dokonać modyfikacji czasu trwania zajęć teoretycznych, o nie więcej niż 10%, które może być wykorzystane na samokształcenie.

Po ukończeniu kursu specjalistycznego szczepienia ochronne, pielęgniarka jest uprawniona do wykonania następujących świadczeń zdrowotnych:

 

  1. Wykonanie szczepień ochronnych w ramach kalendarza szczepień i na zlecenie właściwych jednostek organizacyjnych służby zdrowia oraz wystawianie związanych z tym zaświadczeń.
  2. Wykonanie i odczytanie próby tuberkulinowej.
  3. Rozpoznanie, klasyfikowanie i charakteryzowanie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz podejmowanie stosownych działań w przypadku ich wystąpienia.
  4. Sporządzanie sprawozdania z realizacji szczepień ochronnych oraz dokonywanie analizy wykonalności szczepień ochronnych.
  5. Edukowanie dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych w zakresie szczepień ochronnych.

Kurs specjalistyczny Szczepienia ochronne dla położnych

Cel kształcenia - przygotowanie położnej do samodzielnego udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie[2]

 

  • szczepień ochronnych noworodków;
  • szczepienia przeciw HPV, istotnego ze względów epidemiologicznych,

 

postępowania w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP) oraz prowadzenia sprawozdawczości w zakresie szczepień ochronnych.

Czas trwania kształcenia - łączna liczba godzin przeznaczonych na realizację programu kursu specjalistycznego wynosi 52 godziny dydaktyczne: zajęcia teoretyczne – 27 godzin, zajęcia praktyczne – 25 godzin. Organizator kształcenia w porozumieniu z kierownikiem kursu, ma prawo dokonać modyfikacji czasu trwania zajęć teoretycznych, o nie więcej niż 10%, które może być wykorzystane na samokształcenie.

Po ukończeniu kursu specjalistycznego szczepienia ochronne, położna jest uprawniona do wykonania następujących świadczeń zdrowotnych:

 

  1. Wykonywanie szczepień ochronnych u noworodków w ramach kalendarza szczepień.
  2. Wykonywanie szczepień ochronnych przeciw HPV zgodnie z obowiązującymi zasadami.
  3. Rozpoznawanie, klasyfikowanie i charakteryzowanie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz podejmowanie stosownych działań w przypadku ich wystąpienia.
  4. Sporządzanie sprawozdania z realizacji szczepień oraz dokonywanie analizy wykonalności szczepień ochronnych u noworodków.
  5. Edukowanie rodziców/opiekunów w zakresie szczepień ochronnych u noworodków.
  6. Edukowanie w zakresie szczepień ochronnych przeciw HPV.

Jolanta Kubajka-Piotrowska

Dział merytoryczny w biurze NIPiP


 

[1] Wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień oraz katalog szczepień obowiązkowych i zalecanych określają obowiązujące przepisy prawa. Realizacja szczepień ochronnych odbywa się zgodnie z obowiązującym na dany rok Programem Szczepień Ochronnych (PSO)

 

[2] Wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień oraz katalog szczepień obowiązkowych i zalecanych określają obowiązujące przepisy prawa. Realizacja szczepień ochronnych odbywa się zgodnie z obowiązującym na dany rok Programem Szczepień Ochronnych (PSO)