Opinia w sprawie: Zespołu i Komitetu Kontroli Zakażeń podległości oraz nazewnictwa stosowanego w SPS ZOZ „Zdroje”

Ustawa o Zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. Art.11 i Art. 14, wskazuje iż kierownicy zakładów opieki zdrowotnej oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych są zobowiązani do podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych oraz do wdrożenia i zapewnienia funkcjonalnego systemu zapobiegania i zwalczania zakażeń szpitalnych.

Właściwa organizacja systemu kontroli zakażeń musi zapewniać prawidłowe jego funkcjonowanie gwarantujące odpowiednią prewencję zakażeń. W opisanym schemacie organizacyjnym system kontroli zakażeń opiera się na Zespole Epidemiologicznym, jego skład  winien stanowić podstawowe ogniwo kontroli zakażeń właściwy dla wskazanego w ustawie Zespołu Kontroli Zakażeń:
  • Przewodniczący Zespołu - lekarz,
  • Pielęgniarka Epidemiologiczna – pielęgniarka lub położna w liczbie jednego pełnego etatu na 200 łóżek,
  • Diagnosta Laboratoryjny – z zakresu mikrobiologii
Podległość służbowa Zespołu i wszystkich jego członków winna być przypisana bezpośrednio pod Dyrektora Naczelnego, natomiast nadzór merytoryczny nad pracą Zespołu i Komitetu Kontroli Zakażeń winien sprawować Z-ca Dyrektora Szpitala  ds. medycznych (leczniczych), zaś w sprawnym funkcjonowaniu i kierowaniu pracą Zespołu nadzór merytoryczny sprawować powinien Przewodniczący Zespołu. Do zadań Przewodniczącego Zespołu w szczególności należy:
  • kierowanie pracą Zespołu Kontroli Zakażeń Szpitalnych
  • realizowanie  działań opisanych w instrukcjach sanitarno-epidemiologicznych systemu zarządzania jakością, przygotowuje określona w nich dokumentację,
  • nadzorowanie  dokumentacji PE
  • konsultowanie pacjentów z zakażeniem lub podejrzeniem zakażenia, w sytuacjach tego wymagających
  • analizowanie czynników  ryzyka zakażeń związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz proponuje działania zapobiegające i korygujące
  • analizowanie zakażenia związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych ze szczególnym uwzględnieniem zakażeń wywołanych przez patogeny alarmowe 
  • nadzorowanie,  opracowywanie i wdrażanie procedur zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych
  • planowanie i analizowanie wyników kontroli wewnętrznej realizacji obowiązujących procedur zapobiegania zakażeniom w szpitalu
  • analizowanie wyników  badań mikrobiologicznych oraz lokalnej sytuacji epidemiologicznej w celu optymalizacji profilaktyki i terapii antybiotykowej;
  • koordynowanie działań w ramach wygaszania ogniska epidemicznego
  • zatwierdzanie i przekazywanie Dyrektorowi Szpitala raportów dotyczących bieżącej sytuacji epidemiologicznej szpitala wymagane przez powiatowego inspektora sanitarnego
  • zgłaszanie niezwłoczne Dyrektorowi Szpitala potwierdzony epidemiczny wzrost liczby zakażeń szpitalnych i sporządzanie raportów dotyczących ogniska epidemicznego wymaganych przez powiatowego inspektora sanitarnego
  • nadzorowanie prowadzenia dokumentacji z zakresu kontroli zakażeń i kontroli wewnętrznej w tym zakresie.
  • przedstawianie efektów działalności i aktualnej sytuacji epidemiologicznej w szpitalu na spotkaniach  nie rzadziej niż 2 razy w roku
  • współpraca z Zespołem ds. szpitalne Antybiotykoterapii w zakresie wytycznych stosowania antybiotyków w szpitalu
  • nadzorowanie szkolenia dla pracowników z zakresu kontroli zakażeń i pomoc z zapewnieniu dostępu do aktualnych źródeł profesjonalnej wiedzy
  • współpraca z towarzystwami naukowymi i organizacjami referencyjnymi dla zagadnień kontroli zakażeń związanych ze świadczeniem usług medycznych
  • dbanie o stałe podnoszenie kwalifikacji członków zespołu i samokształcenie
  • współdziała z administracją szpitala w zakresie roszczeń odszkodowawczych pacjentów i personelu
Do zadań pielęgniarki Specjalisty ds. epidemiologii – Pielęgniarki Epidemiologicznej w szczególności należy:
  • realizowanie  działań opisanych w instrukcjach sanitarno-epidemiologicznych systemu zarządzania jakością i prowadzi dokumentację w postaci zapisów z realizowanych działań ( określonych w instrukcjach sanitarno-epidemiologicznych) np. rejestr pacjentów z określonymi czynnikami ryzyka, protokoły kontroli poszczególnych obszarów, procedur i instrukcji, listy osób przeszkolonych, rejestr zgłoszeń chorób zakaźnych itp.
  • uczestniczenie w konsultacjach pacjentów z zakażeniem lub podejrzeniem zakażenia, w sytuacjach tego wymagających
  • monitorowanie czynników ryzyka zakażeń związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz proponuje działania zapobiegające i korygujące
  • monitorowanie zakażenia związanego z udzielaniem świadczeń zdrowotnych ze szczególnym uwzględnieniem zakażeń wywołanych przez patogeny alarmowe 
  • opracowanie, inicjowanie i wdrażanie procedur zapobiegania zakażeniom i chorobom zakaźnym związanym z udzielaniem świadczeń zdrowotnych
  • realizowanie kontroli wewnętrznych obowiązujących procedur zapobiegania zakażeniom w szpitalu
  • analizowanie na bieżąco wyników badań mikrobiologicznych, gromadzenie danych na temat pacjentów z zakażeniami oraz monitorowanie bieżącej sytuacji epidemiologicznej
  • uczestniczenie w dochodzeniu epidemiologicznym i wszystkich działaniach mających na celu wygaszanie ogniska epidemicznego
  • współudział w opracowaniu raportów dotyczących bieżącej sytuacji epidemiologicznej szpitala wymaganych przez powiatowego inspektora sanitarnego
  • prowadzenie dochodzenia epidemiologicznego i współudział w opracowaniu raportu dotyczące ogniska epidemicznego wymagane przez powiatowego inspektora sanitarnego
  • prowadzenie dokumentacji dotyczącej kontroli zakażeń i kontroli wewnętrznej w tym zakresie
  • prowadzenie szkolenia dla pracowników z zakresu kontroli zakażeń i pomoc z zapewnieniu dostępu do aktualnych źródeł profesjonalnej wiedzy w tym zakresie
  • podnoszenie kwalifikacje i realizacja samokształcenia
 
Reasumując pragnę zaznaczyć, iż przytoczone zakresy zadań poszczególnych członków Zespołu Kontroli Zakażeń są jedynie wzorcowymi zaleceniami, winne obejmować również zakres uprawnień niezbędny do wykonywania poszczególnych zadań. Komitet Kontroli Zakażeń Szpitalnych stanowi zgodnie z zapisami ustawy organ nadzorczy i doradczy, Przewodniczącym Komitetu winien być Dyrektor Naczelny lub Z-ca Dyrektora ds. medycznych (leczniczych), skład Komitetu określony jest w sposób prawidłowy i spełnia wymogi ustawy. W aktualnie obowiązujących aktach prawnych brak jest rozwiązań organizacyjno-funkcjonalnych w schematach organizacyjnych Szpitala. Mam nadzieję, że powyższa opinia pozwoli Pani Dyrektor dokonać właściwego wyboru co do zadań i zasad funkcjonowania systemu kontroli zakażeń w Państwa Szpitalu.
 
 
Konsultant Wojewódzki
w dziedzinie pielęgniarstwa epidemiologicznego
 
mgr Bożena Prządka